ديار آشنا (ويژه گيهاي جغرافيايي كشورهاي آسياي مركزي)

نوشته: نسرين احمديان شالچي                       ISBN:964-444-223-7

مکان چاپ: مشهد            تاريخ چاپ :1387     ناشر: بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي

پس از استقلال كشورهاي اسياي مركزي، بسياري از ممالك جهان با هدف برقراري روابط سياسي و اقتصادي با آنها بر سر ميز مذاكره نشستند. ايران نيز با توجه به تاريخ مشترك و موقعيت مناسب خود، در صدد احياء پيوندهاي ديرين و ايجاد تحكيم روابط نوين برآمد. بديهي است موفقيت در اين زمينه بدون شناخت توانايي ها و محدوديت هاي اين كشورها امكان پذير نيست اين كتاب نيز با همين هدف تهيه شده و با تعيين محدوده اسياي مركزي آغاز مي شود سپس ويژگيهاي‌ طبيعي‌، انساني‌ واجتماعي‌ ناحيه‌ آسياي‌ مركزي‌ و همچنين‌ پنج‌ كشور ازبكستان‌، تاجيكستان‌، تركمنستان‌، قزاقستان‌ و قرقيزستان ‌مورد بررسي‌ قرار گرفته‌ است‌.

روابط گوناگون ايران و خراسان از جمله مباحثي است كه در انتهاي اين كتاب از آن سخن به ميان آمده و سرانجام راهكارهايي براي بهبود روابط با اين كشورها ارائه شده است.

اگر چه كتاب خالي از كاستي ها، خصوصا در مورد تاجيكان كشور ازبكستان نيست. ولي در مجموع مدخل بسيار مفيدي در زمينه آشنايي بيشتر با اين منطقه است. از ديگر خصوصيات مفيد اين كتاب وجود نقشه‌هاي‌ متعددي است كه مطالب‌ كتاب‌ را تكميل‌ مي‌كنند.

قيمت پايين كتاب نيز ديگر ويژه گي آن مي باشد. (10000 ريال)

 

*******

تاريخ و فرهنگ مردم خجند كتاب ديگري از همين انتشارات است كه اگر چه جزو تازه ها نيست ولي بخاطر ارزش آن در زمينه آشنايي با تاجيك ها و ايراني تباران اسياي مركزي به معرفي آن مي پردازم.

 

تاريخ و فرهنگ مردم خجند

اثر: نذيرجان تورسان زاد         تصحيح :اصغر ارشاد سرابي، مريم ساساني   ISBN:964-444-617-8

مکان چاپ: مشهد            تاريخ چاپ :1383     ناشر: بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي

 

اين کتاب اثري شايسته و خواندني است که پژوهشگران را با تاريخ و فرهنگ مردم خجند و آسياي مرکزي آشنا مي سازد.

مؤلف کتاب را بر اساس آثار مکتوب دوره هاي باستان، سده هاي ميانه، دوره جديد و نيز تحقيقات ميداني نگاشته و نظريات محققان گوناگون را شاهد آورده است.

او خواننده را گاه همراه خود تا فراز كوههاي پامير، آلاي و تيان شان بالا برده و گاه تا عمق دره هاي عميق و سرسبز خجند كشانده است.

كتاب در پنج فصل به شرح زير تدوين شده است:

فصل اول: تاريخ و فرهنگ خجد در آثار و تمدن معنوي و مادي

فصل دوم: جغرافياي تاريخي سرزمين خجند

فصل سوم: تاريخ خجند (از عصر مفرغ آغاز و پس از ذكر دوره هاي هخامنشي، سلوكي و اشكاني، ساساني، دوره اسلامي و ... تا خجند در دوره شوراها)

فصل چهارم: فرهنگ سنتي خجند ( شامل فرهنگ مادي سنتي، لباس، انواع غذاها و طعامها و خانواده)

فصل پنجم: دانشوران و انديشمندان خجندي

نويسنده سرانجام چنين نتيجه مي گيرد كه سراسر خراسان – از ري تا تاش قرقان و از طراز تا كابل – شهر خجند مركز و كانون تاريخ بوده است.

 

« امروزه خجند قديم بعد از دوشنبه، دومين مركز اقتصادي و فرهنگي جمهوري تاجيكستان است. مساحت سرزمين خجند 26 هزار كيلومتر مربع يعني 20٪ مساحت كل سرزمين تاجيكستان و جمعيت آن دو ميليون نفر است كه حدود 1/3 جمعيت كشور است و ... »

 

*******

اگر چه تبر تقسيم اتحاد شوروي سرزمين هاي تاجيك نشين را از هم جدا و آن را بين جمهوري هاي متعدد تقسيم كرد ولي فرهنگ ايراني و زبان فارسي همچنان در اين سرزمين ها رايج است.

براي پژوهندگان و علاقه مندان به جستجو در پهنه فرهنگ و تمدن ايراني و اسلامي، سمرقند نامي آشنا و ارجمند است.

 

سمرقنديان چه مي گويند(لغتنامه مختصر گويش سمرقندي)

اثر: دكتر رسول هادي زاده         ISBN: 964-444-584-8

مکان چاپ: مشهد            تاريخ چاپ :1382     ناشر: بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي

پس از اسلام كه زبان فارسي در حوزه فرهنگي ماورالنهر بويژه در سمرقند – زايشي دوباره يافت و فارسي دري نام گرفت، اين شهر شاعران و اديبان بسيار بزرگي را در خود پرورد. از اين رو، گفتار و گويش سمرقنديان كه از عصر رودكي تا كنون با همه فراز و فرودها همچنان نغز و ناب مانده است مي تواند معياري باشد براي شناخت صورت هاي نخستين و اصيل بسياري از واژه گان فارسي.

اثر حاضر، حاصل تراوش خامه دانشمند تاجيك، پروفسور رسول هادي زاده است كه خود در سمرقند زاده  شده و نتيجه جستجوها و تتبعات خود را درباره گويش سمرقنديان در اين كتاب گرد آورده است.